Hệ thống BESS tại Việt Nam: Thực trạng và những thách thức

BTB Electric

• Tin tức
• Th1 9, 2026
• 288 lượt xem

Việt Nam có tốc độ phát triển điện mặt trời, điện gió hàng đầu khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, điện từ nguồn năng lượng tái tạo này vẫn chưa có biện pháp lưu trữ hiệu quả để giải phóng vào thời điểm cao điểm dùng điện hay khi giá điện tăng, dẫu thị trường pin lưu trữ BESS rất có tiềm năng phát triển tại Việt Nam. 

Lợi ích của BESS trong bối cảnh ngành năng lượng Việt Nam

Việt Nam đang chứng kiến nhu cầu điện tăng trung bình khoảng 8% mỗi năm, đạt 155,79 tỷ kWh trong 6 tháng đầu năm 2025. Song song, công suất lắp đặt của các nguồn năng lượng tái tạo như mặt trời và gió cũng vượt 23GW, chiếm 27%% tổng sản lượng điện toàn hệ thống.

Trong bối cảnh chuyển đổi năng lượng đang trở thành yêu cầu cấp bách tại Việt Nam nhằm hướng tới mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS) được coi là giải pháp then chốt để giải bài toán mất cân bằng trong hệ thống điện có tỷ trọng năng lượng tái tạo cao như Việt Nam hiện nay, nhằm hỗ trợ cân bằng phụ tải và nâng cao tính ổn định của lưới điện. 

Tại Hội thảo “Lưu trữ năng lượng BESS - Tiềm năng và Thách thức” diễn ra hồi tháng 11/2025 với sự tham gia của Phó Cục trưởng Cục Điện lực, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), pin lưu trữ được nhận định là sẽ đem lại một số lợi ích đối với bối cảnh ngành năng lượng Việt Nam như: 

• Tăng độ ổn định của hệ thống điện: điều tần, điều áp, khởi động đen. 
• Tối ưu vận hành và giảm chi phí hệ thống: cân bằng cung cầu, lưu trữ hiệu quả điện dư thừa vào giờ thấp điểm và phát lại vào giờ cao điểm, dự phòng khi có sự cố lưới điện, trì hoãn việc đầu tư hạ tầng lưới điện. 
• Tăng khả năng khai thác hiệu quả năng lượng tái tạo và giảm tình trạng cắt giảm công suất năng lượng tái tạo. 

Với những tác dụng như trên, Quy hoạch điện VIII quy định, pin lưu trữ BESS có thể lắp đặt tại đa dạng khu vực gồm: nhà máy điện mặt trời tập trung, trên lưới điện quốc gia - gần các nguồn điện mặt trời, gió hoặc trung tâm phụ tải, các nguồn điện phân tán như điện mặt trời mái nhà.

Đọc thêm: Giá BESS tại Việt Nam và thế giới được tính như thế nào?

Thực trạng hệ thống BESS tại Việt Nam

Ở Việt Nam, điện mặt trời đã bùng nổ từ năm 2019, hiện là nguồn năng lượng tái tạo quan trọng nhất, chiếm đến hơn 10% tổng công suất điện quốc gia. Thế nhưng, tính đến năm 2024, vẫn chưa có dự án thương mại nào liên quan đến pin lưu trữ được đấu nối vào lưới điện quốc gia, mà mới chỉ tập trung ở quy mô nhỏ, điển hình: 

• Hộ gia đình: Chủ yếu là các hệ thống nhỏ <100kW lắp đặt sau công tơ điện để tích hợp điện mặt trời mái nhà. 
• Doanh nghiệp tư nhân: Như Trung Nam Group, BDG Energy… lắp đặt hệ thống BESS từ 1-5 MWh để tự vận hành. 
• Dự án thí điểm: 15MW/30 MWh tại Gia Lai do doanh nghiệp nhà nước triển khai, Ngân hàng Thế giới tài trợ, dù đã chạy thử nhưng chưa có cơ chế thương mại. 
• Dự án VinEnergo: Có công suất 45 MWh BESS + 43 MWp điện mặt trời mái nhà tại Hà Tĩnh, đã đi vào hoạt động nhưng mới chỉ phục vụ cho quy mô doanh nghiệp. 
• Dự án PECC2: Lắp đặt hệ thống BESS tại tòa nhà Innovation Hub (TP. HCM), công suất 750 kW. 
• Dự án Vinpearl Nha Trang: Lắp đặt hệ thống BESS tại đảo Hòn Tre, Nha Trang, với dung lượng lưu trữ khoảng 3,7 MWh.
• Dự án mới đầu tư: Hệ thống pin 100 MWh tại Ninh Thuận, với công suất 25MW do doanh nghiệp nhà nước kết hợp với thủy điện tích năng khai thác.

Do đó, thị trường pin lưu trữ BESS hiện vẫn là “vùng trắng” ở Việt Nam dù được kỳ vọng rất nhiều vào khả năng phát triển năng lượng tái tạo và hỗ trợ cân bằng tải. 

Theo Quy hoạch điện VIII, công suất pin lưu trữ tại Việt Nam vào năm 2030 dự kiến phải đạt từ 10.000 - 16.300 MW (chiếm tỷ lệ 5,5 - 6,9% tổng công suất nguồn) và đến năm 2050 sẽ mở rộng lên 95.983 - 96.120 MW để phù hợp với sự phát triển của ngành năng lượng tái tạo. Tuy nhiên đến nay mới chỉ có < 100 MW BESS được lắp đặt. Vì vậy, việc mở khóa thị trường BESS để đạt mục tiêu của Quy hoạch điện VIII đang là thách thức đối với cả hạ tầng năng lượng, cũng như cơ chế, chính sách của Chính phủ. 

Thách thức và chính sách BESS tại Việt Nam

Là trụ cột quan trọng trong xu hướng chuyển đổi năng lượng toàn cầu, có điều hệ thống pin lưu trữ tại Việt Nam đang gặp phải nhiều “điểm nghẽn” khiến BESS vẫn chỉ ở giai đoạn sơ khai. 

Trước hết, giá thành đắt đỏ là 1 trong những thách thức của BESS ở Việt Nam. Theo CTO của SolarBK - một trong những đơn vị phát triển hệ thống BESS, giá thành lưu trữ trung bình của giải pháp này dự kiến dao động từ 300 - 400 USD/kWh (chưa tính chi phí bảo trì, xử lý pin cuối vòng đời), cao hơn nhiều so với các giải pháp điện năng khác như điện mặt trời, điện gió, kéo theo thời gian hoàn vốn kéo dài, khiến các doanh nghiệp còn dè chừng tiếp cận. Chưa kể, các thành phần lõi như cell pin và inverter của BESS vẫn phụ thuộc vào việc nhập khẩu từ các tập đoàn quốc tế, trong khi các doanh nghiệp ở Việt Nam mới chỉ đóng vai trò tích hợp, phát triển phần mềm và đưa ra giải pháp phù hợp với đặc thù trong nước. 

Ngoài ra, “điểm nghẽn” lớn nhất hiện nay nằm ở việc điện lưu trữ BESS không được ký hợp đồng mua bán với EVN, cũng không nằm trong danh mục nguồn điện được tham gia thị trường như điện mặt trời, điện gió, thủy điện. Việc không có cơ chế mua bán điện riêng cho điện lưu trữ, trong khi vốn đầu tư cho BESS là con số khổng lồ càng khiến doanh nghiệp trong nước khó lòng rót vốn. 

Một nguyên nhân khác là hệ thống pin lưu trữ BESS chưa có định danh pháp lý rõ ràng. Theo đó, BESS không được xem là nguồn điện độc lập trong Quy hoạch điện VIII, cũng không được xếp vào nhóm điện ưu tiên hay được hưởng ưu đãi. Điều này khiến doanh nghiệp không dám đầu tư khi chưa chắc chắn có được đấu nối hay không, hay cơ chế bán điện ở mức nào.

Đọc thêm: An toàn trong hệ thống BESS: Các tiêu chuẩn và biện pháp giảm thiểu nguy cơ cháy nổ

Tín hiệu đáng mừng là theo chia sẻ của đại diện EVN tại Hội thảo “Lưu trữ năng lượng BESS”, để phù hợp với định hướng dài hạn của Chính phủ và hướng tới mục tiêu Netzero vào năm 2050, đầu tư cho hệ thống BESS được coi là giải pháp không thể bỏ qua. EVN đã đưa ra một số kiến nghị để BESS có điều kiện phát triển ở Việt Nam như: khẩn trương hoàn thiện các tiêu chuẩn về thiết bị, đấu nối, PCCC cho hệ thống BESS; bổ sung Quy hoạch và thực hiện Quy hoạch Điện lực cho BESS. 

Trước mắt, EVNHANOI đang thí điểm triển khai hệ thống BESS tại những nơi có điều kiện mặt bằng thuận lợi (tối thiểu 300m²), thường xuyên xảy ra tình trạng quá tải điện vào giờ cao điểm hoặc có phụ tải lớn, như các trạm biến áp 110kV và các khu công nghiệp Bắc Thăng Long, Quang Minh… 

Bên cạnh đó, Cục Điện lực cũng đã hoàn thành dự thảo Thông tư quy định phương pháp lập khung giá phát điện và xác định giá phát điện của hệ thống BESS để trình Bộ Công Thương trong tháng 11. 

Dự thảo Thông tư cho biết, các hệ thống BESS công suất từ 10MW trở lên sẽ được đấu nối vào lưới điện quốc gia cấp điện áp 110kV trở lên với giá phát điện dự kiến được áp dụng theo phương án giá điện 2 thành phần là: Giá công suất (thanh toán dựa trên mức độ sẵn sàng của BESS để cung cấp cho lưới điện) và Giá điện năng (thanh toán dựa trên sản lượng điện thực tế mà hệ thống sẽ phát lên lưới) sẽ được bên bán thỏa thuận với EVN theo khung giá do Bộ Công thương phê duyệt hàng năm. 

Với chính sách hỗ trợ lắp đặt BESS kèm điện mặt trời tự sản - tự tiêu, Cục Điện lực cũng đã hoàn thiện dự thảo và trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 11/2025. 

Thực tế ở Việt Nam, đã có một vài doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ sản xuất pin lưu trữ như dự án T&T Group với công suất khoảng 2 GWh/năm, dự kiến hoạt động từ năm 2026 và nhà máy BESS của Stavian Group tại khu phức hợp Stavian (Hưng Yên) có vốn đầu tư giai đoạn I lên đến 22 triệu USD, dự kiến sẽ ra mắt sản phẩm vào cuối năm nay. Nếu đẩy nhanh được việc hoàn thiện khung chính sách, hệ thống BESS tại Việt Nam rất có tiềm năng phát triển khi điện từ năng lượng tái tạo đã chiếm đến 13,5 % sản lượng toàn hệ thống trong 6 tháng đầu năm 2025. 

Câu hỏi thường gặp về BESS tại Việt Nam

Câu hỏi 1: Việt Nam đã có dự án pin lưu trữ thương mại chưa?

Trả lời: Đến nay, Việt Nam chưa có dự án điện lưu trữ thương mại nào được đấu nối với lưới điện quốc gia mà mới chỉ phát triển ở dạng phục vụ cho các doanh nghiệp tư nhân, hộ gia đình dưới hình thức kết hợp giữa pin lưu trữ và điện mặt trời. 

Câu hỏi 2: Việt Nam đã có khung pháp lý hoàn chỉnh cho hệ thống BESS chưa?

Trả lời: Chưa. Điện lưu trữ tại Việt Nam chưa được công nhận là 1 nguồn điện độc lập, vì vậy chưa có khung pháp lý hoàn chỉnh hay cơ chế giá rõ ràng cho điện lưu trữ, cũng như chưa có các tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn để phát triển hệ thống BESS. Vì vậy, BESS ở Việt Nam vẫn đang ở giai đoạn sơ khai, chưa thật sự phát triển. 

BESS là giải pháp không thể thiếu trong xu hướng chuyển dịch năng lượng toàn cầu. Tuy vậy, Việt Nam vẫn cần giải quyết khá nhiều “điểm nghẽn” để đưa BESS tích hợp vào các nguồn năng lượng mặt trời nhằm tối ưu các nguồn năng lượng hiện có, giảm áp lực cho lưới điện quốc gia và nâng cao năng lực cạnh tranh xuất khẩu cho các doanh nghiệp trong nước sang thị trường EU.